Małżonkowie w związku mają równe prawa oraz obowiązki. Jest to podstawowa i najważniejsza zasada w polskim prawie rodzinnym. Zawarcie małżeństwa jest jednoznaczne z podjęciem decyzji o wspólnym pożyciu, wzajemnej pomocy, wierności oraz współdziałania dla dobra rodziny, którą przez zawarcie związku zakładają. Ponadto małżonkowie mają obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb założonej rodziny. Oboje małżonkowie, bez względu  przyjęte stosunki majątkowe między nimi (wspólność, rozdzielność majątkowa) mają obowiązek solidarnie odpowiadać za zobowiązania zaciągnięte przez jednego w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny, takich jak opłaty za mieszkanie, remonty, płacenie za ubrania, pomoce szkolne. Jeśli jedno z małżonków nie łoży na utrzymanie rodziny, drugi małżonek ma prawo uzyskać w sądzie rodzinnym nakaz wypłacania całości lub części wynagrodzenia do rąk własnych. Wyżej wymienione elementy to obowiązki nałożone na małżonków przez kodeks rodzinny i opiekuńczy. Jeśli chodzi o prawa wynikające z tego kodeksu to małżonkowie mają prawo do wspólnego rozstrzygania o istotnych sprawach rodziny oraz korzystania z mieszkania, do którego prawo przysługuje drugiemu małżonkowi oraz korzystania z wyposażenia. Jak widać małżeństwo to szereg obowiązków i praw, z przewagą tych pierwszych. W sprawach o rozwód i separację bardzo duże znaczenie ma ocena czy i jak małżonkowie wypełniali obowiązki, które wzięli na siebie zawierając małżeństwo.